Tytuł artykułu brzmi trochę jak początek dobrego dowcipu. Mało kto jest jednak w stanie uwierzyć, że pszczoły faktycznie, w prawdziwym życiu, mogą stać się pacjentkami lekarza weterynarii. Prawdopodobnie zaskoczę niejedną osobę, ale pszczoły, podobnie jak i inne gatunki zwierząt – czy to kręgowce, czy bezkręgowce – chorują. A jeśli zwierzę choruje, to potrzebuje pomocy właściwego lekarza – lekarza weterynarii.

Odpowiednia opieka lekarsko-weterynaryjna nad pszczołami, czy też mówiąc szerzej, nad rodzinami pszczelimi, jest bardzo istotna. Leczenie pszczół obok prawidłowo przeprowadzanych czynności hodowlanych, stanowi klucz do jak najlepszego wykorzystania pracy tych pożytecznych owadów. Zapewnienie zdrowia pszczołom oraz dbałość o ich dobrostan są kluczowe, aby uzyskać, od tych pracowitych owadów, surowce jak najwyższej jakości, bez działania na szkodę pszczół.

Leczenie pszczół to leczenie złożonego organizmu

Czy ktokolwiek słyszał, aby pszczelarz przychodził do lekarza weterynarii z jedną chorą pszczołą? Na co mogą chorować pszczoły? Przecież nie będzie nikt leczył złamanego skrzydełka, czy odnóża… Czy pszczoły mogą się przeziębić? A może mogą mieć „ostry atak wyrostka”? Nic z tych rzeczy. Leczenie pszczół odbywa się nieco inaczej, niż innych gatunków zwierząt.

Może zabrzmi to okrutnie, ale nikt nie będzie leczył jednej szeregowej pszczoły. Pszczoła miodna przez hodowców oraz lekarzy weterynarii traktowana jest jako rodzina pszczela, w skład której wchodzi królowa, oraz robotnice, trutnie i formy larwalne – czerw. I to właśnie rodzina pszczela, czy też rój, może stać się pacjentem lekarza weterynarii.

To zdrowie rodziny pszczelej jest najważniejsze, a nie pojedynczego osobnika, gdyż to właśnie rodzina pszczela stanowi organizm, który pracuje „w pocie czoła”, a efekty tej pracy lądują na naszych stołach i w szafkach, w postaci miodu, wosku pszczelego, propolisu czy pierzgi…

Choroby, które dotykają ten przemiły gatunek owadów, jakim są pszczoły, to oczywiście, nie katar, zapalenie trzustki (gdyż takowej nie posiadają), ani nie problemy ortopedyczne.

Na co chorują pszczoły?

Choroby, które czasami są w stanie zdziesiątkować pasieki, to przed wszystkim choroby zakaźne. Wśród czynników zakaźnych, wywołujących choroby rodzin pszczelich można wyróżnić wirusy, takie jak: Wirus zdeformowanych skrzydeł (DWV), wirus choroby czarnych mateczników (BQCV), czy wirus choroby woreczkowej czerwiu (SBV). Pozostałe wirusy groźne dla pszczół, a jest ich jeszcze kilka, na szczęście rzadziej występują w naszym kraju.

Wśród chorób bakteryjnych, niebezpiecznych dla pszczół, wymienić trzeba zgnilec amerykański, wywoływany przez bakterie Paenibacillus larvae. Jest to wysoce zaraźliwa choroba stadium larwalnego, zbierająca potężne plony. Z tego też tytułu jest chorobą zwalczaną z urzędu.

Roztocze Warroa destructor, to pasożyt żerujący na ciałach pszczół i odżywiający się ich hemolimfą, doprowadzając do ich poważnego osłabienia, wywołuje chorobę warrozę.

Świdraczek pszczeli (Acarapis woodi) to roztocze, które mimo niegroźnej nazwy, pasożytuje w układzie oddechowym pszczół, doprowadzając do ich osłabienia.

Wśród innych czynników zakaźnych, zagrażających pszczołom wyróżnić można wewnątrzkomórkowe pasożyty, zaliczane do grzybów, z rodzaju  Nosema, wywołujące nosemozę, oraz pełzaka pszczelego (Malphighamoeba mellificae), wywołującego amebiozę.

Oprócz czynników zakaźnych, w środowisku spotkać można jeszcze całą masę środków chemicznych, które także mają niekorzystny wpływ na zdrowie i życie pszczół. Są to głównie środki ochrony roślin, zabezpieczające je przed szkodnikami. Niestety, nieroztropne stosowanie tych pestycydów może w bardzo poważny sposób zagrozić zdrowiu pszczół.

Jak widać, mimo, iż nie każdy zdawał sobie z tego sprawę, choroby pszczół, tak jak i innych zwierząt, mogą być tła wirusowego, bakteryjnego, czy pasożytniczego. Ich zwalczanie: leczenie i profilaktyka, to już bardziej skomplikowane działania, mające na celu utrzymanie zdrowia całej pszczelej rodziny. Dlatego też każdą z wymienionych chorób przedstawimy w odrębnych artykułach.

  • facebook
  • Twitter
  • Pinterest

autor artykułu:
lek. wet. Franciszek Paśko

Weterynaria dla pszczelarstwa

Dodaj swoją ocenę:

Dołącz do dyskusji:

Pin It on Pinterest

Share This